Αναζήτηση
  • Δημήτρης Γαλαμάτης

Η γραφειοκρατία σε ψηφιακούς καιρούς.

του Δημήτρη Γαλαμάτη*.


Οι καιροί μας είναι γεμάτοι αβεβαιότητες, ενώ οι νέες προκλήσεις έχουν ως κύριο χαρακτηριστικό τους την πολυπλοκότητα.

Τα συστήματα διακυβέρνησης, στον κόσμο, στην Ευρώπη, αλλά και στη χώρα μας, επιχειρούν την προσαρμογή στη νέα συνθήκη «στρατολογώντας» τους μέχρι χθες εισηγητές των αποφάσεών τους, τους τεχνοκράτες. Ολοένα και περισσότεροι «ειδικοί» καταλαμβάνουν θέσεις στην εκτελεστική εξουσία, χωρίς εκλογική ανάδειξη, αλλά με αποφάσεις και συμφωνίες εκλεγμένων εκπροσώπων των πολιτών.


Τα τελευταία χρόνια αρκετά κυβερνητικά στελέχη, ακόμη και υπουργοί, προέρχονται από την τεχνοκρατία, ενώ πριν λίγα χρόνια αναδείχθηκε στη βάση αυτού του προτύπου πρωθυπουργός ο Λουκάς Παπαδήμος.

Εδώ και δεκαετίες η πολιτική συνήθιζε να… φορτώνει κάθε αβελτηρία και ανεπάρκειά της στην γραφειοκρατία. Καθυστερήσεις, ολιγωρίες και αποτυχημένα πρότζεκτ χρεώνονταν στη δαιδαλώδη και σύνθετη νομοθεσία, που ήταν το εργαλείο αδράνειας της υπαλληλίας. Και κάπως έτσι διογκώνονταν το τέρας της γραφειοκρατίας.


Το πολιτικό κόστος ξεπερνιόταν με μομφές και ρητορικές καταδίκες της, ανεξάρτητα αν οι ίδιοι οι πολιτικοί ήταν αυτοί που, με την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά των νόμων που ψήφιζαν, συνεχώς την τροφοδοτούσαν.

Έτσι η πολιτική χρησιμοποιούσε τη γραφειοκρατία για να κερδίζει χρόνο.

Η απάντηση της τεχνοκρατίας απέναντι στη γραφειοκρατία είναι η τεχνολογία. Η τεχνοκρατία, που ενσωματώθηκε πια στην πολιτική, αξιοποιεί τα τεχνολογικά επιτεύγματα και επιχειρεί να θεραπεύσει τις παθογένειες της γραφειοκρατίας με την ψηφιοποίηση. Πλατφόρμες, ηλεκτρονικά κέντρα εξυπηρέτησης πολιτών, εφαρμογές κινητών τηλεφώνων, παρουσιάζονται ως οι νέοι δρόμοι που αλλάζουν τη ζωή των ανθρώπων, που κάνουν το κράτος πιο φιλικό στον πολίτη.

Κι έτσι, η τεχνοκρατία αυτή τη φορά, χρησιμοποιεί τη γραφειοκρατία για να κερδίζει χώρο στις δομές διακυβέρνησης.

Και τότε όμως με την πολιτική, όπως και τώρα με την τεχνοκρατία, ο ρυθμιστής της σχέσης διοίκησης και διοικούμενου παραμένει η γραφειοκρατία, αφού η πρώτη ύλη παραγωγής της, δηλαδή η νομοθεσία, εξακολουθεί να είναι, τόσο στον όγκο, όσο και στην αρχιτεκτονική της, ένας τεράστιος λαβύρινθος.


Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση και ταυτόχρονα η πιο μεγάλη μεταρρύθμιση: η αλλαγή του υποδείγματος παραγωγής των νόμων στη χώρα, η απλούστευσή του, η άμεση προσαρμογή του στις ανάγκες των καιρών μας.

Δεν αλλάζει η ζωή κανενός αν τα 100 δικαιολογητικά που απαιτούνται για να κάνει κάποια δουλειά δίνονται ηλεκτρονικά, από δέκα και είκοσι διαφορετικές πλατφόρμες, ή έστω βελτιώνεται ελάχιστα. Είναι μάταιος εν τέλει κόπος η ψηφιοποίηση του …χάους, ίσως δε να βοηθά κιόλας στη διαιώνισή του.


Πραγματική αλλαγή είναι τα δικαιολογητικά από 100 να γίνουν 10 και η νομοθεσία να γίνει απλή, σαφής και ξεκάθαρη, ανεξάρτητα αν νομοθετεί πολιτικός ή τεχνοκράτης.

Μόνο τότε θα πάψει η γραφειοκρατία να είναι ο μεγάλος ρυθμιστής και ταυτόχρονα το μεγάλο εμπόδιο της ζωής μας..



* ο Δημήτρης Γαλαμάτης είναι πρώην βουλευτής.


©2020 by Konstantinos Moutsianas