Αναζήτηση
  • Κωνσταντίνος Μουτσιάνας

H ανάγκη επαναπροσδιορισμού της Θεσσαλονίκης ως εμπορικού κέντρου.*

του Κωστή Μελά.


Η Θεσσαλονίκη όντας ένας σταυροδρόμι πολιτισμών από την απαρχή της αποτελούσε πάντοτε ένα από τα σημαντικά εμπορικά κέντρα της Μεσογείου. Παρ’ όλα αυτά, τον 20ο αιώνα τα ιστορικά γεγονότα, περιχαράκωσαν την πόλη σε ένα στενό και ασφυκτικό πλαίσιο, κυρίως οικονομικά. Η πρόσφατη δε περίοδος της υγειονομικής κρίσης έχει αναδείξει τις διάφορες οικονομικές παθογένειες, τις οποίες λίγο ή πολύ όλοι μας γνωρίζαμε. Το οικονομικό μοντέλο της πόλης στηριζόταν πρωτίστως στον μεγάλο αριθμό σπουδαστών και οι τομείς οι οποίοι ουσιαστικά ωφελούταν ήταν αυτοί της ενοικίασης ακινήτων, της εστίασης και της διασκέδασης. Μολαταύτα το εν λόγω παραγωγικό μοντέλο είναι εγγενώς ευάλωτο σε εξωτερικά σοκ (πολιτικά, οικονομικά, νομικά κ.α.)[1] καθώς η παραμικρή οικονομική αβεβαιότητα μειώνει πολύ τη ζήτηση αυτών των υπηρεσιών.. Τούτου δοθέντος, η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της πόλης αποτελεί πλέον αδήριτη ανάγκη.


Αυτή την ευκαιρία έρχεται να χαρίσει η πρόσφατη απόφαση του Οργανισμού Λιμένων Θεσσαλονίκης για την πολύ-επίπεδη επέκταση που έχει δρομολογηθεί για το λιμάνι της πόλης. Αρχικά, το αναπτυξιακό μοντέλο του λιμένα της πόλης στηρίζεται αφενός στην ανάπτυξη του 6ου προβλήτα για την εξυπηρέτηση πλοίων εμπορευματοκιβωτίων αλλά και ταυτόχρονη διεύρυνση της εφοδιαστικής αλυσίδας, τόσο όσο αφορά την μετακίνηση των προηγούμενων (συνεργασία με την ΤΡΑΙΝΟΣΕ για την ανάπτυξη του δικτύου) αλλά και τη διοχέτευση τους στην ενδοχώρα των Βαλκανίων (ίδρυση dryport στο στην περιοχή Ιλιέντσι της Σόφιας).

Αρχικά, ο 6ος προβλήτας του λιμανιού με τις ανάλογες τεχνικές εργασίες θα δύναται να εξυπηρετήσει πλοία εμπορευματοκιβωτίων κυρίων γραμμών (Ultra Large Container Vessels) τα οποία έχουν δυνατότητα μεταφοράς μέχρι και 24 χιλιάδων εμπορευματοκιβωτίων. Εδώ πρέπει να αναφερθεί ότι το εμπόριο μέσω κοντέινερ, αφενός, αποτελεί τον βασικότερο τρόπο διακίνησης αγαθών παγκοσμίως, και αφετέρου, όπως έχουν δείξει σχετικές έρευνες είναι ένας από τους σημαντικός παράγοντες στην οικονομική ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.



Εικόνα 1- Πολλαπλασιαστική σχέση μεταξύ αύξησης διακινούμενων εμπορευματοκιβωτίων και αύξησης ΑΕΠ. Διάρκεια δεδομένων: 1975-2018. Πηγή: Παγκόσμια Τράπεζα & Jean-Paul Rodrigue (2020),The Geography of Transport Systems, New York: Routledge, 456 pages. ISBN 978-0-367-36463-2



Τα πρόσφατα δεδομένα της Παγκόσμιας Τράπεζας (Εικόνα 1), δείχνουν πως μια αύξηση των εισαγόμενων και εξαγόμενων εμπορευματοκιβωτίων μιας χώρας πολλαπλασιάζουν κατά 2,19 φορές τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ της. Έτσι, η εν λόγω επένδυση δε θα συνδράμει μόνο θετικά σε όσους ασχολούνται με τον κλάδο, αλλά τουναντίον, θα διαχυθούν στο σύνολο της κοινωνίας.


Πλην της μεγέθυνσης του προβλήτα βέβαια, ένα από τα ουσιαστικά στοιχεία στον κλάδο των logistics αποτελεί και η γενικότερη δημιουργία καναλιών διανομής των εμπορευμάτων. Με βάση αυτό, η διοίκηση του ΟΛΘ έχει ξεκινήσει τις ανάλογες συμφωνίες για την επέκταση τόσο του σιδηροδρομικού δικτύου όσο και του οδικού δικτύου με το οποίο συνδέεται [2]. Το εν λόγω εγχείρημα πρακτικά αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη χρήση του λιμανιού της πόλης μας από τις ναυτιλιακές εταιρείες δεδομένου ότι η εύκολη και η απρόσκοπτη μετακίνηση των αγαθών αποτελεί κύριο παράγοντα των σύγχρονων μεταφορών.

Επίσης, ένα ακόμα ουσιαστικό βήμα που συνεπικουρεί στην αναβάθμιση των υπηρεσιών του λιμανιού της πόλης είναι η ίδρυση dryport στη Σόφια της Βουλγαρίας. Με την κίνηση αυτή o Ο.Λ.Θ. αυξάνει τους διαμετακομιστικούς κόμβους του και στην ενδοχώρα των Βαλκανίων αυξάνοντας έτσι την ποιότητα των υπηρεσιών του.


Τέλος δεν πρέπει να παραγνωριστεί τόσο η σύμβαση συνεργασίας μεταξύ του Ο.Λ.Θ. και της China Merchants Port Holdings Co. Ltd (μιας εκ των μεγαλύτερων εταιριών διαχείρισης λιμένων), στο πλαίσιο της πρακτικής του «Δρόμου του Μεταξιού- Belt and Road» [3], όσο και η συμμετοχή του ΟΛΘ στους διαγωνισμούς των λιμανιών της Αλεξανδρούπολης, της Καβάλας και της Ηγουμενίτσας στα πλαίσια των οικονομιών κλίμακος [4].


Κλείνοντας, πρέπει να τονιστεί πως πλην του καθαρά οικονομικού οφέλους από την χωροθέτηση της πόλης μας ως ενός κέντρου του δια θαλάσσης εμπορίου, τα οφέλη θα είναι τόσο κοινωνικά όσο και πολιτιστικά, καθώς το διεθνές εμπόριο αποτελεί πυλώνα της ευημερίας των κοινωνιών [5]. Ας ελπίσουμε, λοιπόν, η παρούσα ευκαιρία να μην πάει χαμένη και να αποτελέσει πόλο της αναπτυξιακής τροχιάς της πόλης μας για τα επόμενα χρόνια.


* ο Κωστής Μελάς είναι Λέκτορας Ναυτιλιακών & Χρηματοοικονομικών στο Μητροπολιτικό Κολλέγιο και Διδάκτωρ Εμπορίου, Χρηματοοικονομικών & Ναυτιλίας, Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου.









[1] Faruk Balli, Syed Jawad Hussain Shahzad, Gazi Salah Uddin, ”A tale of two shocks: What do we learn from the impacts of economic policy uncertainties on tourism?”, Tourism Management, Volume 68, 2018, Pages470-475

[2] ΟΛΘ, ΕΓΝΑΤΙΑ, ΕΡΓΟΣΕ: ΤΑΝΓΚΟ ΓΙΑ ΤΡΕΙΣ ΣΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πηγή:voria.gr

[3] Κίνα: Λιμάνι εισόδου στην Ευρώπη η ΘεσσαλονίκηΔιμερείς συμφωνίες συνεργασίας ΟΛΘ και China Merchants Port Holdings, Πηγή: bankingnews.gr/

[4] ΤΙ ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ Η ΟΛΘ ΑΕ ΓΙΑ ΤΑ ΛΙΜΑΝΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ, ΚΑΒΑΛΑΣ ΚΑΙ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ Πηγή:voria.gr

[5] Samuelson, P. A. “The Gains from International Trade Once Again.” The Economic Journal, vol. 72, no. 288, 1962, pp. 820–829